Bistortae rhizoma
Kłącze wężownika FP IX

Surowcem jest całe lub połamane, wysuszone kłącze wężownika pozbawione korzeni przybyszowych. Surowiec musi zawierać nie mniej niż 3% garbników w przeliczeniu na pirogalol.

Garbniki hydrolizujące (galotaniny) i skondensowane (katechinowe). Kwasy fenolowe, leukocjanidyna.
 

Anthiphlogisticum, antisepticum, antidiarrhonicum, , haemostaticum.
Ze względu na dużą zawartosć garbników surowiec ma działanie ściągające. Zastosowany wewnętrznie wykazuje działanie przeciwbiegunkowe. Stosowany zewnętrznie działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie. Hamuje krwawienia z drobnych naczyń krwionośnych.
Wskazania: Wewnętrznie w leczeniu biegunek. Zewnętrznie w stanach zapalnych jamy ustnej i skóry. Wykorzystywany również do irygacji i podmywania.
Uwagi: Surowiec o małym znaczeniu, obecnie rzadko stosowany.
 

W Polsce występuje dość powszechnie na łąkach i polanach. Surowiec pochodzi ze stanowisk naturalnych.

Kłącze jest grube, bulwiasto spłaszczone i wężowato powyginane. Długość do 13 cm, średnica 2,5 cm. Trudno łamliwe. Na powierzchni kłącza ślady po odpadłych korzeniach i liściach. Zewnętrzna powierzchnia czerwonobrunatna z widocznymi poprzecznymi prążkami i czarnymi plamami. Przełam jest ziarnisty, czerwono-brunatny.
Smak silnie ściągający, cierpki.

Kłącze ma budowę wtórną.
W proszku z surowca występują bardzo liczne gruzły szczawianu wapnia (samodzielnie i wewnątrz komórek miękiszu). Nieliczne naczynia siatkowate i fragmenty korka. Pojedyncze okrągłe lub jajowate ziarna skrobi.
Obecność rafidów szczawianu wapnia wskazuje na zafałszowanie surowca.
Surowiec wybarwia się pod wpływem chlorku żelaza na oliwkowo-czarno (garbniki).

Ostatnia aktualizacja: 2016-07-14